Nawigacja

Innowacyjny instrument dla MŚP

Polskim przedsiębiorcom coraz bardziej doskwiera przerwa w finansowaniu działalności ze środków funduszy strukturalnych. Wynika ona z zakończenia okresu programowania 2007-2013. Jednocześnie prace nad przygotowaniem programów krajowych w ramach nowej perspektywy finansowej 2014-2020 wydają się być na bardzo wczesnym poziomie zaawansowania. Gotowych rozwiązań adresowanych do sektora MŚP spodziewać się więc można najwcześniej w przyszłym roku.

Warto zatem wiedzieć, że za pośrednictwem linii budżetowych, nadzorowanych bezpośrednio przez Komisję Europejską (KE), działają już atrakcyjne formy wspierania przedsiębiorczości w postaci bezzwrotnych dotacji. W ramach programu „Horyzont 2020” od czerwca br. organizowane są regularne nabory wniosków do programu przeznaczonego właśnie dla sektora małych i średnich firm. Program „SME Instrument” o budżecie na poziomie 2,8 mld euro ma na celu finansowanie przedsięwzięć badawczych i rozwojowych oraz wspieranie wdrażania innowacji realizowanych wyłącznie przez przedstawicieli sektora MŚP. Harmonogram zaplanowany jest na razie na dwa najbliższe lata i zakłada łącznie siedem naborów wniosków ogłaszanych systematycznie mniej więcej raz na kwartał. Komisja Europejska na najbliższe lata wyznaczyła 13 tematów traktowanych w programie „SME Instrument” jako priorytetowe. Są to:

·         Innowacje ICT wysokiego ryzyka

·         Nanotechnologie lub inne zaawansowane technologie w produkcji i przetwarzaniu materiałów

·         Badania kliniczne w procesie walidacji urządzeń diagnostycznych i biomarkerów

·         Zrównoważona produkcja i przetwarzanie żywności

·         Niskoemisyjne systemy energetyczne

·         Badania w zakresie innowacji w sektorze transportu

·         Eko-innowacje w zrównoważonej dostawie surowców

·         Badania i rozwój w technologiach kosmicznych

·         „Blue growth” – zrównoważony rozwój sektora morskiego

·         Kluczowe inwestycje miejskie

·         Biotechnologia przemysłowa

·         Mobilne aplikacje dla administracji publicznej (tylko w 2015 r.)

·         Modelowe innowacje dla MŚP (tylko w 2015 r.)

 

Program „SME Instrument” oferuje bardzo atrakcyjne warunki finansowania innowacyjnych projektów. Na pojedynczy projekt przewidziana jest łącznie kwota prawie 2 mln euro. Jednocześnie limit kosztów pośrednich, ujętych w budżecie projektu, wynosi do 25% wartości projektu i rozliczany jest na zasadzie ryczałtu. Nie ma więc obowiązku dokumentowania wydatków finansowanych jako koszty pośrednie. Program zakłada realizację projektu w trzech fazach, z których dwie pierwsze finansowane są przez KE, natomiast ostatnia zakłada komercyjne finansowanie projektu ze środków własnych lub przy udziale zewnętrznych kapitałowych instrumentów finansowania.

W fazie I zakłada się przeprowadzenie analiz mających na celu ocenę potencjału technicznego i komercyjnego projektu. Istnieje więc możliwość finansowania różnego rodzaju prac doradczych i technicznych, prowadzących do stworzenia kompletnego biznesplanu danego przedsięwzięcia. Stanowić on będzie podstawę udziału w drugiej fazie programu. Powinien więc zawierać studium wykonalności innowacyjnej koncepcji, analizę prawną własności intelektualnej wykorzystywanej w projekcie i ocenę ryzyka przedsięwzięcia. Możliwe jest również finansowanie poszukiwania partnerów mogących wesprzeć rozwój innowacyjnego rozwiązania. KE oferuje do 50 tys. euro wsparcia w formie ryczałtu stanowiącego 70% budżetu projektu. Po uzyskaniu dofinansowania przewiduje się prefinansowanie w postaci 40% zaliczki. Ryczałt daje możliwość swobodnego dysponowania pozyskanymi środkami w zależności od potrzeb rozwojowych przedsięwzięcia. Niezależnie od tego, czy projekt zakwalifikuje się do kolejnych faz programu, przedsiębiorca dysponuje profesjonalnie opracowanym biznesplanem, umożliwiającym dalszy rozwój pomysłu w oparciu o inne środki publiczne, np. finansowanie pozyskane z banku, czy też fundusze kapitałowe. Maksymalny czas realizacji tej fazy to 6 miesięcy.

Faza II stanowi główny element wykonawczy innowacyjnego przedsięwzięcia. Finansowaniu podlega szereg prac związanych z badaniami i rozwojem pomysłu, takich jak: testowanie, budowa prototypów, miniaturyzacja, wzornictwo oraz powielanie rynkowe. Przedsiębiorca dysponujący studium wykonalności projektu może od razu aplikować do drugiej fazy programu, co w żaden sposób nie umniejsza jego szans na uzyskanie dofinansowania. Druga faza zakłada finansowanie na poziomie 70% budżetu projektu. Na dany projekt przewidziano jednak budżet na poziomie od 1 do 3 mln euro, w tym 25% to koszty pośrednie, rozliczane w postaci ryczałtu. Do kosztów kwalifikowalnych zalicza się m.in. wydatki osobowe, podróże, wyposażenie, infrastrukturę czy zakup specjalistycznych usług.

III faza realizacji projektu zakłada komercjalizację wcześniej przygotowanego rozwiązania czy produktu. W tej fazie nie przewiduje się już finansowego udziału KE. Jednakże dzięki wcześniej przeprowadzonym badaniom i analizom przedsiębiorca ma ułatwiony dostęp do zewnętrznego finansowania. Jednocześnie ze strony KE istnieje możliwość uzyskania pomocy w postaci wsparcia mentorskiego, szkoleniowego i doradztwa ekspertów. Projekty, które z sukcesem zakończyły udział w dwóch wcześniejszych etapach programu, uzyskują certyfikat „SME seal of excellence” (Pieczęć doskonałości), co dodatkowo wzmacnia ich pozycję konkurencyjną na rynku europejskim.

Pod koniec lipca br. opublikowane zostały wyniki pierwszego konkursu do I fazy programu, na który wpłynęło przeszło 1600 aplikacji. Wybrano łącznie 155 projektów, a w pierwszej trójce znalazły się Hiszpania (39), Wielka Brytania i Włochy. Kolejne miejsca, podobnie jak w innych konkursach organizowanych bezpośrednio przez Komisję Europejską, zajmują kraje tzw. starej unii. Wśród wybranych przedsięwzięć znajduje się niestety tylko jeden projekt z Polski. W latach 2014-2015 Komisja planuje dofinansować łącznie ok. 1300 projektów.

Więcej informacji na temat programu uzyskać można bezpośrednio na stronie Komisji Europejskiej www.ec.europa.eu/programmes/horizon2020/en/h2020-section/sme-instrument. W Polsce informacji o programie udzielają Krajowy Punkt i Regionalne Punkty Kontaktowe Programów Badawczych UE. Wsparcia merytorycznego dla zainteresowanych udzielają też punkty informacyjne działające w ramach sieci Enterprise Europe Network, zlokalizowane w kilkunastu większych miastach naszego kraju.

Biorąc pod uwagę sporą konkurencję, potrzebę znajomości języka angielskiego i odmienne od krajowych procedury aplikacyjne, program „SME Instrument” z pewnością nie należy do łatwych. Dodatkowo, w ramach konkursu preferowane są firmy posiadające ustabilizowaną sytuację na rynku międzynarodowym, dorobek w postaci sukcesów handlowych i nagród branżowych. Wreszcie pamiętać należy, że podstawą uzyskania dofinansowania jest dobrze rokujący innowacyjny pomysł, wpisujący się w preferowane obszary tematyczne i posiadający wysoką „gotowość innowacyjną”. Oznacza to posiadanie gotowego prototypu, którego działanie zostało już zweryfikowane w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Korzystając jednak z przedłużającego się oczekiwania na krajowe konkursy, warto spróbować swoich sił na międzynarodowym rynku dotacji dla przedsiębiorców.