Nawigacja

Horyzont 2020

Polskim przedsiębiorcom coraz bardziej doskwiera przerwa w finansowaniu działalności ze środków funduszy strukturalnych. Wynika ona z zakończenia okresu programowania 2007-2013. Jednocześnie prace nad przygotowaniem programów krajowych w ramach nowej perspektywy finansowej 2014-2020 wydają się być na bardzo wczesnym poziomie zaawansowania. Gotowych rozwiązań adresowanych do sektora MŚP spodziewać się więc można najwcześniej w przyszłym roku.

Warto zatem wiedzieć, ze za pośrednictwem linii budżetowych, nadzorowanych bezpośrednio przez Komisję Europejską (KE), działają już atrakcyjne formy wspierania przedsiębiorczości w postaci bezzwrotnych dotacji. W ramach programu „Horyzont 2020” od czerwca br. organizowane są regularne nabory wniosków do programu przeznaczonego właśnie dla sektora małych i średnich firm. Program „SME Instrument” o budżecie na poziomie 2,8 mld euro ma na celu finansowanie przedsięwzięć badawczych i rozwojowych oraz wspieranie wdrażania innowacji realizowanych wyłącznie przez przedstawicieli sektora MŚP. Harmonogram zaplanowany jest na razie na dwa najbliższe lata i zakłada łącznie siedem naborów wniosków ogłaszanych systematycznie mniej więcej raz na kwartał. Komisja Europejska na najbliższe lata wyznaczyła 13 tematów traktowanych w programie „SME Instrument” jako priorytetowe. Są to:

·         Innowacje ICT wysokiego ryzyka

·         Nanotechnologie lub inne zaawansowane technologie w produkcji i przetwarzaniu materiałów

·         Badania kliniczne w procesie walidacji urządzeń diagnostycznych i biomarkerów

·         Zrównoważona produkcja i przetwarzanie żywności

·         Niskoemisyjne systemy energetyczne

·         Badania w zakresie innowacji w sektorze transportu

·         Eko innowacje w zrównoważonej dostawie surowców

·         Badania i rozwój w technologiach kosmicznych

·         „Blue growth” – zrównoważony rozwój sektora morskiego

·         Kluczowe inwestycje miejskie

·         Biotechnologia przemysłowa

·         Mobilne aplikacje dla administracji publicznej (tylko w 2015 r.)

·         Modelowe innowacje dla MŚP (tylko w 2015 r.)

Program „SME Instrument” oferuje bardzo atrakcyjne warunki finansowania innowacyjnych projektów. Na pojedynczy projekt przewidziana jest łącznie kwota prawie 2 mln euro. Jednocześnie limit kosztów pośrednich, ujętych w budżecie projektu, wynosi do 25% wartości projektu i rozliczany jest na zasadzie ryczałtu. Nie ma więc obowiązku dokumentowania wydatków finansowanych jako koszty pośrednie. Program zakłada realizację projektu w trzech fazach, z których dwie pierwsze finansowane są przez KE, natomiast ostatnia zakłada komercyjne finansowanie projektu ze środków własnych lub przy udziale zewnętrznych kapitałowych instrumentów finansowania.

Wfazie I zakłada się przeprowadzenie analiz mających na celu ocenę potencjału technicznego i komercyjnego projektu. Istnieje więc możliwość finansowania różnego rodzaju prac doradczych i technicznych, prowadzących do stworzenia kompletnego biznesplanu danego przedsięwzięcia. Stanowić on będzie podstawę udziału w drugiej fazie programu. Powinien więc zawierać studium wykonalności innowacyjnej koncepcji, analizę prawną własności intelektualnej wykorzystywanej w projekcie i ocenę ryzyka przedsięwzięcia. Możliwe jest również finansowanie poszukiwania partnerów mogących wesprzeć rozwój innowacyjnego rozwiązania. KE oferuje do 50 tys. euro wsparcia w formie ryczałtu stanowiącego 70% budżetu projektu. Po uzyskaniu dofinansowania przewiduje się prefinansowanie w postaci 40% zaliczki. Ryczałt daje możliwość swobodnego dysponowania pozyskanymi środkami w zależności od potrzeb rozwojowych przedsięwzięcia. Niezależnie od tego, czy projekt zakwalifikuje się do kolejnych faz programu, przedsiębiorca dysponuje profesjonalnie opracowanym biznesplanem, umożliwiającym dalszy rozwój pomysłu w oparciu o inne środki publiczne, np. finansowanie pozyskane z banku, czy też fundusze kapitałowe. Maksymalny czas realizacji tej fazy to 6 miesięcy.

Faza II stanowi główny element wykonawczy innowacyjnego przedsięwzięcia. Finansowaniu podlega szereg prac związanych z badaniami i rozwojem pomysłu takich, jak: testowanie, budowa prototypów, miniaturyzacja, wzornictwo oraz powielanie rynkowe. Przedsiębiorca dysponujący studium wykonalności projektu może od razu aplikować do drugiej fazy programu, co w żaden sposób nie umniejsza jego szans na uzyskanie dofinansowania. Druga faza zakłada finansowanie na poziomie 70% budżetu projektu. Na dany projekt przewidziano jednak budżet na poziomie od 1 do 3 mln euro, w tym 25% to koszty pośrednie, rozliczane w postaci ryczałtu. Do kosztów kwalifikowalnych zalicza się m.in. wydatki osobowe, podróże, wyposażenie, infrastrukturę czy zakup specjalistycznych usług.

III faza – realizacji projektu – zakłada komercjalizację wcześniej przygotowanego rozwiązania czy produktu. W tej fazie nie przewiduje się już finansowego udziału KE. Jednakże dzięki wcześniej przeprowadzonym badaniom i analizom przedsiębiorca ma ułatwiony dostęp do zewnętrznego finansowania. Jednocześnie ze strony KE istnieje możliwość uzyskania pomocy w postaci wsparcia mentorskiego, szkoleniowego i doradztwa ekspertów. Projekty, które z sukcesem zakończyły udział w dwóch wcześniejszych etapach programu uzyskują certyfikat „SME seal ofexcellence” (Pieczęć doskonałości), co dodatkowo wzmacnia ich pozycję konkurencyjną na rynku europejskim.

Pod koniec lipca br. opublikowane zostały wyniki pierwszego konkursu do I fazy programu, na który wpłynęło przeszło 1600 aplikacji. Wybrano łącznie 155 projektów, a w pierwszej trójce znalazły się Hiszpania (39), Wielka Brytania i Włochy. Kolejne miejsca podobnie, jak w innych konkurach organizowanych bezpośrednio przez Komisję Europejską zajmują kraje tzw. „starej unii”. Wśród wybranych przedsięwzięć znajduje się niestety tylko jeden projekt z Polski. W latach 2014-2015 Komisja planuje dofinansować łącznie ok. 1300 projektów.

Więcej informacji na temat programu uzyskać można bezpośrednio na stronie Komisji Europejskiej http://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/en/h2020-section/sme-instrument. W Polsce  informacje o programie udzielają Krajowy i Regionalne Punkty Kontaktowe Programów Badawczych UE. Wsparcia merytorycznego dla zainteresowanych udzielają też punkty informacyjne działające w ramach sieci Enterprise Europe Network, zlokalizowane w kilkunastu większych miastach naszego kraju.

Biorąc pod uwagę sporą konkurencję, potrzebę znajomości języka angielskiego i odmienne od krajowych procedury aplikacyjne program „SME Instrument” z pewnością nie należy do łatwych. Dodatkowo, w ramach konkursu preferowane są firmy posiadające ustabilizowaną sytuację na rynku międzynarodowym, dorobek w postaci sukcesów handlowych i nagród branżowych. Wreszcie pamiętać należy, że podstawą uzyskania dofinansowania jest dobrze rokujący innowacyjny pomysł, wpisujący się w preferowane obszary tematyczne i posiadający wysoką tzw. „gotowość innowacyjną”. Oznacza to posiadanie gotowego prototypu, którego działanie zostało już zweryfikowane w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Korzystając jednak z przedłużającego się oczekiwania na krajowe konkursy warto spróbować swoich sił na międzynarodowym rynku dotacji dla przedsiębiorców.